شکاف‌های ساختاری حکمرانی جمعیت در ایران: از ناهماهنگی سیاست‌ها تا بحران باروری
کد مقاله : 1040-GFPC
نویسندگان
حامد شیری *
دانشیار گروه جامعه شناسی دانشگاه پیام نور
چکیده مقاله
ایران طی چهار دهه گذشته گذار سریع و عمیقی به باروری پایین را تجربه کرده و این امر شکاف قابل‌توجهی میان سیاست‌های رسمی جمعیتی و رفتار واقعی خانوارها ایجاد کرده است. این مقاله با تحلیل چهار سطح ناهماهنگی اقتصادی، جنسیتی، نسلی و نهادی نشان می‌دهد که سیاست‌های کنونی فرزندآوری و باروری به‌دلیل تکیه بر الگوی تک‌عاملی «مشوق مالی = افزایش باروری» قادر به تغییر مسیر باروری نیستند. رفتارهای باروری در ایران محصول تعامل پیچیده ساختارهای اقتصادی، نقش‌های جنسیتی و ارزش‌های نسلی است و مدیریت آن نیازمند گذار از سیاست‌گذاری دستوری به حکمرانی جمعیت است. مقاله تأکید می‌کند که هماهنگی بین‌بخشی، عدالت جنسیتی، توجه به تحولات نسلی و حکمرانی مشارکتی عناصر کلیدی الگوی مطلوب حکمرانی جمعیت هستند. تجربه کشورهای موفق نشان می‌دهد که باروری پایدار زمانی حاصل می‌شود که سیاست‌های جمعیتی در چارچوبی هماهنگ، چندسطحی و سازگار با ساختارهای اجتماعی اجرا شوند.
واژگان کلیدی: حکمرانی جمعیت، باروری، سیاست‌گذاری جمعیتی، عدالت، حکمرانی مشارکتی
کلیدواژه ها
حکمرانی جمعیت، باروری، سیاست‌گذاری جمعیتی، عدالت، حکمرانی مشارکتی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی