| از میل به امکان: بازاندیشی در حکمرانی فرزندآوری در خانواده معاصر |
| کد مقاله : 1047-GFPC |
| نویسندگان |
|
ملیحه علی مندگاری *1، عباس عسکری ندوشن2، علی روحانی3، فاطمه جعفری نعیمی4، سارا صادقیه5 1گروه جمعیت شناسی و مردمشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران 2استاد جمعیتشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران 3دانشیار گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد 4دانشجوی دکتری، گروه جمعیت شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد 5گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران |
| چکیده مقاله |
| فرزندآوری در خانواده معاصر بیش از آنکه تصمیمی بدیهی و ازپیشتعیینشده باشد، به فرایندی تبدیل شده است که در آن زوجین میان میل به فرزند، شرایط زندگی و امکان تحقق والدشدن پیوسته در حال سنجش و مذاکرهاند. پژوهش حاضر با هدف فهم چگونگی شکلگیری معنای فرزندآوری و فرایند تبدیل «میل» به «امکان» در میان زنان و مردان متأهل جوان استان یزد و با توجه به دلالتهای آن برای بازاندیشی در حکمرانی فرزندآوری انجام شد. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام گرفت. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته با 17 زن و مرد متأهل 21 تا 40 ساله در استان یزد گردآوری و بر اساس مراحل ششگانه براون و کلارک تحلیل شد. یافتهها در قالب مضمون فراگیر «فرزندآوری؛ تعلیق میان میل و امکان» و شش مضمون اصلی شامل «زن در کانون فرزندآوری»، «پدری چندلایه: کشمکش بین نانآوری و حضور عاطفی»، «فرزندآوری در میدان مذاکره زوجین»، «والدشدن؛ تعلیق میان اطمینان و اضطراب»، «رسانه و بازاندیشی فرزندآوری» و «بیفرزندی و کمفرزندی بهمثابه استراتژی تطبیق با جهان» سازمان یافت. یافتهها نشان داد که فرزندآوری در تجربه مشارکتکنندگان در پیوند با بازتعریف هویت مادری و پدری، نابرابری جنسیتی، مذاکره و توافق زوجین، نگرانی درباره آینده، شرایط اقتصادی و اجتماعی، رسانهها و انتظارات اجتماعی معنا مییابد. در این میان، میل به فرزندآوری لزوماً به تصمیم و اقدام منجر نمیشود و گاه در مواجهه با محدودیتهای زندگی به تعویق، محدودسازی تعداد فرزندان یا انتخاب بیفرزندی میانجامد. بر این اساس، مسئله فرزندآوری در خانواده معاصر صرفاً مسئله افزایش میل به فرزند نیست، بلکه مسئله فراهمشدن شرایط امکانپذیر برای والدشدن است. ازاینرو، بازاندیشی در حکمرانی فرزندآوری مستلزم توجه همزمان به تجربه زیسته زوجین، روابط جنسیتی و زوجی و شرایط اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مؤثر بر تبدیل میل به امکان است. |
| کلیدواژه ها |
| فرزندآوری ؛ خانواده معاصر؛ حکمرانی فرزندآوری؛ نقشهای جنسیتی؛ روش کیفی، استان یزد. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
