| تغییرات خانواده ایرانی و مسئولیتپذیری در فرآیند مراقبت از سالمندان |
| کد مقاله : 1049-GFPC |
| نویسندگان |
|
مریم صباغچی1، عباس عسکری ندوشن *2 1گروه جمعیتشناسی و مردمشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران. 2استاد، دانشکده علوم اجتماعی - گروه جمعیتشناسی و مردمشناسی |
| چکیده مقاله |
| گذار جمعیتی و افزایش جمعیت سالمندان، همزمان با تغییر در اندازه و ساختار خانواده، مسئولیتپذیری خانواده در مراقبت از سالمندان را به مسئلهای مهم تبدیل کرده است. پژوهش حاضر با هدف فهم ابعاد و چگونگی شکلگیری مسئولیتپذیری خانواده در مراقبت از سالمندان در بستر گذار جمعیتی انجام شد. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام گرفت. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته با ۲۲ مراقب خانوادگی سالمندان در شهر یزد گردآوری و با نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. تحلیل دادهها به شناسایی ۱۴ مضمون اصلی و ۲۹ مضمون فرعی انجامید. یافتهها نشان داد که مسئولیتپذیری خانواده فراتر از انجام وظایف روزمره، در قالب حضور و پاسخگویی مستمر، پیگیری درمان و بازیابی، توجه به ابعاد جسمی و روانی، پذیرش مسئولیت، ایثار و باهمبودگی شکل میگیرد و در عین حال با تجربه رنج و فشار، اختیار و اجبار، عدم قطعیت و امید همراه است. همچنین، تداوم مسئولیتپذیری به شرایط سالمند، توانایی مراقب، همکاری سالمند، مشارکت اعضای خانواده و شرایط مراقبتی وابسته است. بنابراین، مسئولیتپذیری خانوادگی فرایندی پویا، رابطهای و موقعیتمند است که در تعامل میان تعهدات خانوادگی و ظرفیتهای مراقبتی شکل میگیرد. در بستر گذار جمعیتی، افزایش نیازهای مراقبتی در کنار تغییر ظرفیت خانواده نشان میدهد که تداوم مراقبت از سالمندان نیازمند حمایت از خانواده و تقویت خدمات رسمی و پشتیبان برای مراقبان خانوادگی است. |
| کلیدواژه ها |
| مسئولیتپذیری خانواده، مراقبت از سالمندان، مراقبت خانوادگی، گذار جمعیتی، تحلیل مضمون. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
