| تکفرزندی در بستر گذار جمعیتی: فراترکیب زمینهها، پیامدها و الزامات حکمرانی خانواده در آینده |
| کد مقاله : 1050-GFPC |
| نویسندگان |
|
الهام شیردل * عضو هیات علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان |
| چکیده مقاله |
| تکفرزندی یکی از نمودهای مهم تحول الگوهای باروری و کوچکشدن بُعد خانواده در جوامع معاصر است که در پیوند با دگرگونیهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و نهادی شکل میگیرد. این پدیده صرفاً انتخابی خصوصی یا حاصل کاهش تمایل زوجین به فرزندآوری نیست، بلکه میتواند بازتابی از تغییر در شرایط زیست خانوادگی، ادراک مخاطره، تحول ارزشها و بازتعریف مسئولیتهای والدینی باشد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و ترکیب زمینههای شکلگیری تکفرزندی، پیامدهای خانوادگی و اجتماعی آن و تبیین الزامات حکمرانی خانواده در تمدن آینده انجام میشوئ. روش پژوهش، کیفی و مبتنی بر فراترکیب مطالعات مرتبط بود. مطالعات منتخب با توجه به ارتباط موضوعی، برخورداری از روششناسی روشن و ارائه یافتههای قابل استخراج بررسی و یافتههای آنها از طریق کدگذاری و ترکیب مفهومی تحلیل شد. نتایج نشان داد که تکفرزندی در تعامل میان پنج حوزه اصلی شکل میگیرد: نااطمینانی اقتصادی و افزایش هزینههای فرزندپروری؛ تحول ارزشها و سبک زندگی؛ بازتعریف والدگری و ترجیح کیفیت بر کمیت؛ تعارض نقشهای شغلی و خانوادگی؛ و ضعف حمایتهای نهادی و اجتماعی. پیامدهای این پدیده نیز در سه سطح فردی، خانوادگی و اجتماعی قابل مشاهده است؛ از جمله تمرکز مسئولیت مراقبت از والدین سالمند، تغییر روابط خواهر و برادری، کوچکشدن شبکههای خویشاوندی و افزایش وابستگی خانواده به حمایتهای عمومی. بر این اساس، حکمرانی خانواده در تمدن آینده نیازمند گذار از سیاستهای مقطعی و صرفاً کمی افزایش جمعیت به سیاستگذاری جامع، خانوادهمحور، چندسطحی و آیندهنگر است. |
| کلیدواژه ها |
| تکفرزندی، گذار جمعیتی، حکمرانی خانواده، فراترکیب، تمدن آینده |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
